Web sitesi yaptırmadan önce sitenin amacını, müşterinin yapacağı işlemi, gerekli içerikleri ve bu içeriklerden kimin sorumlu olacağını yazın. İlk görüşmeye hazır bir tasarımla veya teknik özellik listesiyle gitmeniz gerekmez. İhtiyacınızı anlatan kısa bir belge, konuşmanın hangi iş üzerinde ilerleyeceğini belirler.

Bu belgeye web sitesi brief’i de denir. İçinde bütün cevapların hazır olması şart değildir. Henüz karar vermediğiniz konuları açıkça belirtmeniz, onların proje kapsamına varsayımla eklenmesinden daha yararlıdır.

“Web sitesi yaptırmak istiyorum” cümlesini şu açıklamaya dönüştürmeyi hedefleyin:

“Evlerde teknik servis hizmeti veriyoruz. Müşteri hangi cihazlarla çalıştığımızı ve kendi bölgesine gelip gelmediğimizi öğrenebilsin. Acil durumlarda bizi arasın; planlı işler için teklif talebi bıraksın. Talepleri işletme sorumlusu takip edecek.”

Bu açıklama, sitenin neyi çözmesi gerektiğini anlatır. Sayfalar, içerikler ve özellikler bu iş üzerinden belirlenebilir.

Önce müşterinin yapacağı işi tanımlayın

İlk olarak şu cümleyi tamamlayın:

“Bu siteye gelen müşteri, … bilgisini öğrendikten sonra … yapabilmeli.”

Örneğin:

  • Teknik servis: Hangi cihazlara ve bölgelere hizmet verildiğini öğrendikten sonra arama yapabilmeli.
  • Eğitim danışmanı: Danışmanlığın kapsamını öğrendikten sonra görüşme talebi bırakabilmeli.
  • Kuaför: İstediği hizmeti seçtikten sonra uygun randevu saatini belirleyebilmeli.

Bir sitenin birden fazla görevi olabilir. Yine de ilk sürümde hangi işlemin öncelikli olduğunu belirtin. Telefonla ulaşılmak istiyorsanız arama adımı; değerlendirme gerektiren talepler topluyorsanız talep formu buna göre tasarlanır.

Burada işletmenizin hedefiyle müşterinin görevini birlikte yazın. “Daha fazla müşteri kazanmak” işletme hedefidir. “Hizmetin kapsamını anlayıp uygun bir talep iletmek” ise müşterinin site üzerinde tamamlayacağı iştir.

Sitenin hangi ihtiyacı karşılayacağı henüz net değilse, işletmeniz için web sitesinin görevini belirleme adımına dönün. Mevcut kanallarınızda eksik kalan işi tanımlayın; ardından site kapsamını oluşturun.

Başarıyı nasıl takip edeceğinizi de kısaca belirtin: Gelen taleplerin hizmet alanınıza uygun olup olmadığına mı, görüşmeye dönüşüp dönüşmediğine mi bakacaksınız? Talep sayısını tek başına hedef olarak yazmak yerine, işletmeniz açısından anlamlı talebin ne olduğunu açıklayın.

Gerekli sayfaları ve iletişim yolunu seçin

Sayfa listesini müşterinin sorularından çıkarın. Her işletme için aynı menüyü kullanmak zorunda değilsiniz.

Müşterinin sorusu Gerekli içerik Olası yerleşim
“Ne yapıyorsunuz, bana uygun mu?” Hizmetin kapsamı ve kimler için olduğu Ana sayfa veya hizmet sayfası
“Bu işi nasıl yapıyorsunuz?” İşleyiş ve doğrulanmış iş örnekleri Hizmet sayfası veya örnek işler bölümü
“Kimlerle görüşeceğim?” Gerçek kişi, ekip ve işletme bilgileri Hakkında bölümü veya ayrı sayfa
“Bana hizmet verebiliyor musunuz?” Konum, hizmet bölgesi ve çalışma koşulları İlgili hizmet veya iletişim bölümü
“Şimdi ne yapmalıyım?” Telefon, talep formu veya randevu adımı İlgili içeriğin yakınındaki işlem alanı

Bu satırların her biri ayrı sayfa anlamına gelmez. İçerik kısa ve tek hizmet etrafında toplanıyorsa aynı sayfada düzenlenebilir. Farklı hizmetlerin kapsamı belirgin biçimde değişiyorsa ayrı açıklamalar gerekebilir.

Telefon, form ve randevu aynı ihtiyacı karşılamaz

İletişim yolunu yalnızca “Bir iletişim sayfası olsun” diye tarif etmeyin. Müşterinin hangi işlemi başlatacağını ve işletmenin bunu nasıl karşılayacağını yazın.

Aşağıdaki üç örnek kurgusaldır. Gerçek müşteri projesi veya ölçülmüş sonuç içermez.

Yol Örnek ihtiyaç Brief’e yazılacak açıklama
Telefon Teknik servis müşterisi sorununun kapsamını hemen konuşmak istiyor. “Telefonla arama seçeneği görünür olsun. Aramaları işletme sorumlusu karşılayacak. Hizmet saatleri ve kapsamı arama öncesinde görülebilsin.”
Form Danışmanlık isteyen kişinin ihtiyacı görüşmeden önce değerlendirilecek. “İletişim bilgisi ve kısa ihtiyaç açıklaması alınsın. Talep belirlenen kişiye ulaşsın. Müşteri, gönderimin başarılı olduğunu anlayabilsin.”
Randevu Kuaför müşterisi hizmet, çalışan ve saat seçmek istiyor. “Uygunluk bilgisi kullanılan randevu aracından gelsin. Seçimin kesin randevu mu yoksa onay bekleyen talep mi oluşturduğu açıkça belirtilsin.”

Birden fazla yol sunabilirsiniz. Ancak her yolun ne için kullanılacağı ve kim tarafından takip edileceği belli olsun. Formu kimin okuyacağı bilinmiyorsa yalnızca form tasarımını tamamlamak, işletmenin ihtiyacını karşılamaz.

Metin, fotoğraf ve logo kimden gelecek?

“İçerikler bizden” ifadesini biraz açın. İşletme bilgisini paylaşmak, metni yazmak ve yayına hazır halini onaylamak farklı görevlerdir. Aynı kişi bunların hepsini üstlenebilir; önemli olan sorumluluğun açık olmasıdır.

Malzeme veya iş Görüşme öncesinde netleştirilecek konu
Hizmet bilgileri Kapsamı, koşulları ve doğruluğunu kim teyit edecek?
Sayfa metinleri Taslakları kim yazacak, kim düzenleyecek, son onayı kim verecek?
Fotoğraflar Kullanılabilecek güncel görseller hazır mı, yeni çekim gerekiyor mu?
Logo ve marka dosyaları Kullanılacak dosyalar mevcut mu, yeniden çalışma gerekiyor mu?
İş örnekleri ve yorumlar Gerçek ve paylaşılabilir malzemeler var mı? Eksikler nasıl ele alınacak?
Diğer diller Çeviri veya yerelleştirme kimden gelecek, doğruluğunu kim kontrol edecek?
Gereken bilgilendirme metinleri İşletme ve ilgili uzmanlar tarafından hangi metinler sağlanacak?

Hazır olmayan malzemeleri ayrı bir listede tutun. “Fotoğraflar seçilecek” yerine “İşletme sorumlusu kullanılacak fotoğrafları belirleyecek; teslim tarihi ilk görüşmede netleşecek” yazabilirsiniz.

Erişilebilirliği de başlangıçta konuşun. W3C’nin planlama rehberi, erişilebilirlik hedeflerinin ve sorumluluklarının belirlenmesini, değerlendirmelerin proje boyunca yapılmasını önerir.[1] İhtiyaç belgenizde bu kontrollerin kapsamını ve kimin üstleneceğini sorabilirsiniz; metin, tasarım ve geliştirme tarafındaki görevler birlikte ele alınmalıdır.

Mevcut hesapları ve yayın sonrası sorumluyu belirtin

Alan adınızın, mevcut sitenizin, e-posta hizmetinizin ve kullanmaya devam edeceğiniz araçların listesini hazırlayın. Şifreleri brief’e yazmayın; hesapları kimin yönettiğini ve gerekli erişimin nasıl sağlanacağını görüşmede netleştirin.

Hizmet açıklaması veya çalışma saatleri değiştiğinde siteyi kimin güncelleyeceğini de belirtin. İşletme ekibinin içerik düzenlemesi bekleniyorsa bu ihtiyaç, kullanılacak yönetim aracını ve verilecek eğitimi etkileyebilir.

Teslimde almanız gerekenler ile yayın sonrasındaki destek kapsamını ayrıca netleştirin. Buradaki amaç ayrıntılı bir teslim belgesi hazırlamak değil, bu işlerin teklif kapsamına dahil olup olmayacağını baştan konuşmaktır.

Randevu, ödeme ve diğer bağlantıları netleştirin

Bir özellik adı, nasıl çalışması gerektiğini tek başına anlatmaz. “Randevu olsun” isteğinin, harici bir randevu sayfasına yönlendirmeden işletmenin takvimiyle birlikte çalışan bir yapıya kadar farklı karşılıkları olabilir.

Her bağlantı veya özellik için şu bilgileri yazın:

  1. Mevcut durum: Şu anda hangi aracı kullanıyorsunuz?
  2. Müşterinin işlemi: Sitede tam olarak ne yapmasını istiyorsunuz?
  3. Sonuç: Talep, kayıt veya ödeme sonrasında ne oluşacak?
  4. İşletmenin takibi: Sonucu kim, nereden görecek?
  5. Belirsizlik: Henüz doğrulanması gereken nokta ne?

Örneğin online ödeme istiyorsanız müşterinin ne için ödeme yapacağını açıklayın: Ürünün tamamı, hizmet bedeli veya randevu ön ödemesi mi? Ödeme sonrasında işletmeye hangi bilginin ulaşması gerektiğini de belirtin. Sağlayıcı seçilmediyse bunu açık bırakın; ücret ve bağlantı imkanlarının incelenmesini isteyin.

“WhatsApp bağlantısı”, “müşteri kaydı oluşması” ve “talebin sorumlu kişiye otomatik atanması” da farklı kapsamlardır. Sadece mesaj başlatmak istiyorsanız bunu yazın. Mesajın başka bir sisteme işlenmesini bekliyorsanız onu ayrı ihtiyaç olarak tarif edin.

İlk sürüm için özellikleri üç gruba ayırabilirsiniz:

  • Gerekli: Müşteri bu olmadan asıl işlemi tamamlayamıyor.
  • Sonraya bırakılabilir: İşlem mevcut bir yöntemle yürütülebiliyor.
  • Karar bekliyor: İhtiyaç veya kullanılacak aracın uygunluğu henüz net değil.

Bütçe ve takvim bilgilerinizi de paylaşın. Bütçe aralığınız belli değilse önceliklerinizi, ayrı değerlendirilmesini istediğiniz seçenekleri ve devam eden giderleri öğrenmek istediğinizi belirtin. Sabit bir açılış tarihiniz varsa nedenini yazın; içeriklerin hazırlanması ve işletme onayı için gereken zamanı da görüşün.

Doldurulmuş örnek ve boş ihtiyaç listesi

Doldurulmuş örnek: Planlı iş ve acil talep alan teknik servis

Bu belge kurgusal bir işletme için hazırlanmıştır. Bütçe, iş sonucu veya teslim süresi taahhüdü içermez.

Alan Örnek cevap
İşletme ve hizmet Evlerde teknik servis hizmeti veriyoruz. Cihaz ve hizmet bölgesi listesi işletme tarafından sağlanacak.
Hedef müşteri Hizmet bölgemizdeki ev sahipleri ve kiracılar.
Mevcut durum Talepler telefon ve mesajla geliyor. Hizmet kapsamı her görüşmede yeniden açıklanıyor.
Sitenin görevi Müşteri cihazının ve bölgesinin kapsamda olup olmadığını öğrenebilsin; uygun iletişim yolunu seçebilsin.
Öncelikli işlem Acil ihtiyaç için arama; planlı iş için teklif talebi.
Gerekli içerik Hizmetler, kapsam dışında kalan işler, hizmet bölgeleri, işletme bilgileri ve talep adımı. Ayrı sayfa ihtiyacı tasarım görüşmesinde değerlendirilecek.
Formun kapsamı İsim, geri dönüş için iletişim bilgisi, bölge, cihaz türü ve kısa sorun açıklaması. Dosya yükleme ilk sürümde istenmiyor.
Talep sonrası Gönderimin alındığı bildirilecek. Servis zamanı form gönderimiyle kesinleşmeyecek.
Takip sorumlusu İşletme sorumlusu. Taleplerin ulaşacağı hesap ve yanıt düzeni yayından önce belirlenecek.
Metin ve görseller İşletme, hizmet bilgilerini ve kullanılabilir fotoğrafları sağlayacak. Metin yazımı ve düzenlemesi teklifte ayrı belirtilecek.
Mevcut hesaplar Alan adı işletmede mevcut. Hesap yönetimi ve erişimler görüşmede kontrol edilecek.
Dil İlk sürüm Türkçe. Diğer diller bu sürüme dahil değil.
Bağlantılar Telefon ve talep formu. Randevu takvimi ve online ödeme ilk sürümde istenmiyor.
Güncelleme Hizmet bölgesi veya iletişim bilgisi değiştiğinde işletme sorumlusu haber verecek; güncellemeyi kimin yapacağı teklifte belirtilecek.
Bütçe ve takvim Ayrılabilecek bütçe ilk görüşmede paylaşılacak. Yayın tarihi, içerik teslimi ve onay adımlarıyla birlikte kararlaştırılacak.
Başarı takibi Gelen taleplerin hizmet kapsamına uygunluğu ve işletme tarafından karşılanıp karşılanmadığı takip edilecek.
Açık konular Form taleplerinin nereye ulaşacağı, yayın sonrası destek ve içerik teslim tarihleri.

Bu örnekte ihtiyacın sınırları da yazılıdır: Online ödeme, dosya yükleme ve kesin randevu oluşturma ilk sürümde yoktur. Böylece karşı taraf bunların beklenip beklenmediğini tahmin etmek zorunda kalmaz.

Kopyalayıp doldurabileceğiniz boş ihtiyaç listesi

Aşağıdaki listeyi bu sayfada doldurabilir ve notlarınızı indirebilirsiniz. Cihazda saklama yalnızca “Bu cihazda kaydet” seçeneğini açarsanız etkinleşir. Yanıtlarınız bu siteye gönderilmez. Bilmediğiniz alanlara “Karar verilmedi” yazıp görüşmede ele alınmasını isteyin.

İşletmeniz
1. Amaç
2. Sayfalar ve iletişim
3. İçerik ve sorumluluk
4. Hesaplar ve bağlantılar
5. Kapsam ve takvim
6. Yayın sonrası
7. Karar bekleyen konular

Hazırladığınız belgeyi teklif istediğiniz kişilere aynı kapsamla iletin. Gelen yanıtlarda hangi işlerin dahil olduğunu, hangi varsayımların yapıldığını ve nelerin ayrıca değerlendirildiğini sorun. Bu ortak belge, web sitesi tekliflerini karşılaştırma aşamasında başvuracağınız başlangıç noktası olur.

Hazırladığınız ihtiyaç listesini benimle paylaşın.

Kaynak

[1] W3C Web Accessibility Initiative, Plan: Planning and Managing Web Accessibility. Erişilebilirlik hedeflerinin, sorumluluklarının ve değerlendirme adımlarının başlangıçta ele alınması için başvuruldu. Kontrol tarihi: 26 Ekim 2026.

İhtiyaç listesi, tablolar ve kurgusal örnekler bu yazı için hazırlanmış editoryal araçlardır. W3C tarafından sağlanmış bir brief şablonu veya ölçülmüş proje sonucu olarak sunulmamıştır.

Hazırladığınız listeyi uygulamaya taşımak için web sitesi projenizi birlikte planlama kapsamını inceleyebilirsiniz.