# Bir işi otomatikleştirmeden önce iş akışını nasıl çıkarmalısınız?

https://ragipdiler.com/tr/yazilar/dijital-is-surecleri/is-akisi-cikarma-otomasyon-oncesi/

Yazar: [Ragip Diler](https://ragipdiler.com/tr/yazar/ragip-diler/) · 2026-11-17

**Bir işi otomatikleştirmeden önce tek bir tekrar eden işi seçin; o işi başlatan olayı, her adımın sorumlusunu ve çıktısını, sık yaşanan istisnaları ve aynı bilginin kaç yere yazıldığını bir tabloya çıkarın.** İlk iş akışı tablosu, işi yapan kişilerle 60 ila 90 dakikalık bir oturumda çıkar ve genellikle 6 ila 12 adım içerir. Tabloyu 2 ila 4 hafta gerçek kullanımdan sonra yeniden gözden geçirin. Kişi, devir ve istisna sayısı arttıkça bu aralıkların üst ucuna yaklaşırsınız.

Otomasyon bir işi olduğu gibi kopyalar. Sorumlusu belirsiz bir adımı veya kimsenin ihtiyaç duymadığı bir işlemi otomatikleştirmek, sorunu yalnızca hızlandırır. İş akışı tablosu bu boşlukları, bir araca para vermeden önce görünür yapar.

## Tek bir tekrar eden işi seçin

İlk olarak en az haftada bir tekrarlanan, en az iki kişinin elinden geçen ve sık sık takılan bir işi seçin. Bütün işletmeyi tek seferde çıkarmaya çalışmak yerine bir işi iyi çıkarmak, bu ay içinde düzeltebileceğiniz somut bir sonuç verir.

Hizmet işletmelerinde iyi ilk adaylar şunlardır:

- **Talepten teklife:** Gelen bir talebin fiyatlandırılması.
- **Tekliften işe:** Kabul edilen teklifin doğru ekiple bir güne bağlanması.
- **İşten tahsilata:** Biten işin faturalanması ve ödemenin alınması.

Müşterinin en çok “Ne durumda?” diye sorduğu işi seçin. Bu soru, işin müşteriye görünmediği yeri gösterir; işletmenin içinde de iş çoğunlukla orada aksar. Bu yazıdaki örnek, [müşteri talebinden hizmete uzanan takip](/tr/yazilar/dijital-is-surecleri/whatsapp-musteri-talep-takibi/) zincirinin tamamıdır: talep, keşif, teklif, onay ve hizmet.

Örnek işletme kurgusaldır: Antalya’da üç kişiyle çalışan bir klima montaj ve servis firması.

## Başlangıç, sorumlu ve çıktıyı yazın

İş akışını şema yerine tablo olarak yazın ve her satıra dört bilgi girin: adımı ne başlatıyor, sorumlusu kim, sorumlu neye ihtiyaç duyuyor ve adım bitince ortada ne var. Tablo bu sorulara cevap vermeye zorlar; kutular ve oklar ise atlamaya izin verir.

ASQ’nun (Amerikan Kalite Derneği, İngilizce kaynak) akış şeması yöntemi de işe aynı yerden başlar: adımları listelemeden önce sürecin nerede başlayıp nerede bittiğini ve ne kadar ayrıntıya girileceğini belirleyin. ASQ ayrıca şemayı bir teknik uzmanın değil, işi yapan kişilerin çizmesini önerir.[\[1\]](https://asq.org/quality-resources/flowchart "Kaynak 1: What is a Flowchart? | ASQ") Oturuma yalnızca işletme sahibini değil, telefona bakan ve montaja giden kişiyi de çağırın.

| Adım | Başlatan olay | Sorumlu | Girdi | Çıktı | Bugünkü araç |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. Talebi al | WhatsApp mesajı veya telefon | Ofis | İlçe, iş türü, cihaz | Talep kaydı | WhatsApp, not defteri |
| 2. Ön değerlendirme | Yeni talep | Ofis | Hizmet bölgesi, uygunluk | Keşif gerekli mi | Telefon |
| 3. Keşif | Keşif gerekli | Usta | Adres, oda ölçüsü, dış ünite yeri | Keşif notu ve fotoğraflar | Kağıt form, telefon |
| 4. Fiyatlandır | Keşif notu hazır | İşletme sahibi | Not, fiyat listesi | Fiyat ve kapsam | Hesap makinesi, tablo |
| 5. Teklif gönder | Fiyat hazır | Ofis | Fiyat, kapsam, tarih önerisi | Yazılı teklif | WhatsApp mesajı |
| 6. Takip et | 3 iş günü cevap yok | Ofis | Teklif | Evet, hayır veya soru | WhatsApp |
| 7. Onay | Müşteri kabul ediyor | İşletme sahibi | Yazılı kabul | Kesinleşen iş | WhatsApp |
| 8. Hizmet | Kesinleşen iş | Usta | Adres, cihaz, saat | Tamamlanan montaj | Takvim, ekip grubu |

İki kural tabloyu dürüst tutar. Olması gerekeni değil, bugün olanı yazın. Her adıma tek bir sorumlu yazın; “biz” bir sorumlu değildir.

## İstisnaları ve tekrar veri girişini bulun

Ana yolun yanına, ayda en az bir kez yaşanan istisnaları ve birden fazla yere yazılan her bilgiyi ekleyin. Kaybolan zamanın ve unutulan taleplerin çoğu bu iki yerde saklanır ve düzgün çizilmiş bir ana yolda hiçbiri görünmez.

**İstisnalar:** Klima firması için bunlar şöyle olabilir: müşteri keşifsiz fiyat istiyor, dış ünite için site yönetiminin izni gerekiyor, cihaz müşteriden geliyor, müşteri onaydan sonra tarihi değiştiriyor. Her istisna için bugün ne olduğunu ve kararı kimin verdiğini yazın.

**Tekrar veri girişi:** En kolay yöntem, tek bir bilgiyi baştan sona izlemektir.

| Bilgi | Yazıldığı yerler | Kaç kez | Tek kaynağı ne olmalı? |
|---|---|---|---|
| Müşteri adı ve telefonu | WhatsApp, not defteri, teklif, takvim | 4 | Müşteri kaydı |
| Adres | Not defteri, keşif formu, takvim, ekip grubu | 4 | Müşteri kaydı |
| Oda ölçüsü ve cihaz | Keşif formu, tablo | 2 | Keşif kaydı |
| Anlaşılan fiyat | Tablo, WhatsApp teklifi, fatura | 3 | Teklif kaydı |

ASQ, tablo tamamlandıktan sonra belirsiz adımları, darboğazları, gecikme kaynaklarını, yeniden yapılan işleri, tekrarları, fazla devirleri ve gereksiz adımları gözden geçirmeyi önerir.[\[1\]](https://asq.org/quality-resources/flowchart "Kaynak 1: What is a Flowchart? | ASQ") Her sorunu yaşandığı satırın yanına işaretleyin.

## Silme, sadeleştirme ve otomasyonu ayırın

Önce silin, sonra sadeleştirin, en son otomatikleştirin; bir adım ancak gerekliyse, her seferinde aynı şekilde yapılıyorsa ve en az haftada bir tekrarlanıyorsa otomasyona hazırdır. Silinebilecek bir adımı otomatikleştirmek, bu listedeki en pahalı hatadır.

| Karar | Ne zaman uygun | Klima firmasından örnek |
|---|---|---|
| Sil | Adım müşteriye veya işletmeye bir şey katmıyor | Adresin takvime ve ekip grubuna ayrı ayrı yazılması |
| Sadeleştir | Adım gerekli ama her seferinde farklı yapılıyor | Tek bir keşif formu ve tek bir fiyat listesi |
| Otomatikleştir | Adım sabit, kurala dayalı ve sık tekrarlanıyor | Web formu yanıtlarının doğrudan talep tablosuna düşmesi |
| Elle bırak | Adım muhakeme veya konuşma gerektiriyor | Alışılmadık bir montaj yerinin fiyatlandırılması |

Otomasyonu her zaman “şu olunca, şunu yap” cümlesiyle yazın. Örneğin Google Formlar yanıtlarını bir Google E-Tablolar dosyasına kaydedebilir; yeni yanıtlar o tabloya kendiliğinden eklenir.[\[2\]](https://support.google.com/docs/answer/2917686?hl=tr "Kaynak 2: Form yanıtlarının kaydedileceği yeri seçme | Google Dokümanlar Düzenleyicileri Yardım") “Web formu gönderilince talep tablosuna yeni satır ekle” cümlesi kurulabilir ve denenebilir; “talepleri otomatikleştir” cümlesi değil.

Bu ayrımı yaptıktan sonra [sürece uygun araç modelini seçme](/tr/yazilar/dijital-is-surecleri/hazir-program-ozel-yazilim-karari/) aşamasına geçin. Artık bir aracın hangi adımları desteklemesi gerektiğini, hangilerine dokunmaması gerektiğini ve hangi bilginin tek yerde durması gerektiğini biliyorsunuz.

Bir adımın yapay zeka mı yoksa basit bir kural mı gerektirdiği ayrı bir sorudur. Bu tür bir tablodaki adımların çoğu bir form, bir şablon ya da bir hatırlatma gibi basit bir kuralla çözülür.

### Doldurulabilir iş akışı tablosu

Bu tabloyu kopyalayın ve her iş için bir tane doldurun.

```text
İŞ AKIŞI TABLOSU

İşin adı:
Başladığı an:
Bittiği an:
Oturuma katılanlar:

Adım | Başlatan olay | Sorumlu | Girdi | Çıktı | Bugünkü araç
1.
2.
3.

İstisnalar (ayda en az bir kez), bugün ne oluyor, kim karar veriyor:
Birden fazla yere yazılan bilgiler ve yerleri:
Silinecek:
Sadeleştirilecek:
Otomatikleştirilecek (şu olunca, şunu yap):
Elle kalacak:
Yeniden bakma tarihi (bugünden 2 ila 4 hafta sonra):
```

Klima firması için ilk otomasyon satırı “web formu gönderilince talep tablosuna yeni satır ekle ve ofise bildirim gönder” olabilir. Bu tek değişiklik, müşterinin adının dört kez yazıldığı yerlerden birini ortadan kaldırır.

Tekrar eden bir işinizi birlikte değerlendirelim.

### Kaynaklar

Kaynak kontrol tarihi: 17 Kasım 2026.

1. ASQ, [What is a Flowchart?](https://asq.org/quality-resources/flowchart) (İngilizce). Sürecin sınırlarını belirleme, şemayı işi yapanların çizmesi ve tamamlanan şemada aranacak sorunlar.
2. Google Dokümanlar Düzenleyicileri Yardım, [Form yanıtlarının kaydedileceği yeri seçme](https://support.google.com/docs/answer/2917686?hl=tr). Form yanıtlarının E-Tablolar’a kaydedilmesi.

Oturum süresi, adım sayısı, yeniden bakma aralığı ve istisna eşiği bu yazının editoryal önerileridir; ölçülmüş bir değer değildir. Klima firması, adımları ve araçları kurgusal örneklerdir; gerçek bir müşteri projesi veya test sonucu değildir. Bu yazı zaman tasarrufu iddiasında bulunmaz; kendi işinizde öncesini ve sonrasını ölçün.


[Tekrar eden bir işinizi birlikte değerlendirelim](mailto:dilerragip@gmail.com?subject=%C4%B0%C5%9F%20ak%C4%B1%C5%9F%C4%B1%20%C3%A7%C4%B1karma)
